Creation Yersinienne:‎ > ‎Articles‎ > ‎

Phở Bằng

posted Oct 11, 2012, 8:47 AM by Andy Nguyen
 
 
Salut copain
Minh la Nguyen Huu Hong day.

Duoc tin dot ngot ban NGUYEN TANG CANH ra di, minh that xucs dong.
Minh biet tin nho Ho The Dien tu Dalat phone ve saigon.
May dem lien khong chop mat. Lai mot thang ban nua ra di, ma minh thi
cung dang trong tinh trang cho goi ten.
Co bai viet ngan minh da gui cho ban to chuc  Phan Uu voi gia dinh,
Cac ban co cho biet se pho bien cho khach  bai viet cua minh cung voi
bai tho cua mot ban khac.
  Minh nho Andy post cho bai viet nay len website yersin cho kip dip
nay. Day la dip de ban be gap lai nhau va nho ve mai truong xua , va
nho ve Dalat than thuong cua bon minh.
Cam on Andy.


Phở Bằng
(Thay một lời phân ưu)
(Cầu Đất)


Năm đó, sau 75, một lần Cảnh về Dalat có ghé nhà tôi ở đường
Đào Duy Từ (Dốc Nhà Bò). Hắn rủ tôi đi ăn phở. Và hắn muốn
ăn phở Bằng. Tôi nói bây giờ có những tiệm phở khác ngon hơn,
nhưng hắn một mực đòi ăn cho được phở Bằng.

      Tôi  biết trong tâm trí hắn vẫn còn hình ảnh ông chủ
tiệm lúc nào cũng mày râu nhẵn nhụi, mái đầu tóc hoa râm
lúc nào cũng dính liền với chiếc mũ feutre, ngay cả lúc đang
đứng múc phở ra tô. Chắc hắn vẫn chưa quên cái phong thái
nhàn nhã của ông, không vội dù khách đông, không bực dù có ai
đổi phở, lúc nào cũng chậm rãi, chăm sóc từng tô phở trước
khi nó đên tay  thực khách. Người khách nào vào tiệm ông cũng
có cảm tưởng được ông chủ dành cho sự chăm chút chu đáo.
Ngoài cái cung cách điềm đạm, vui vẻ, và sự sạch sẽ tuyệt
đối còn có chất lượng tô phở thơm phức. Thực khách ở đây
cũng tạo nên một khung cảnh đặc trưng của tiệm ông: không ai to
tiếng, không ai dời ghế chỗ này qua chỗ khác, không ai đi lại
ồn ào. Tất cả đều ăn mặc lịch sự như cái lịch sự hằng
ngày trong thành phố nhỏ rất Tây này. Tất cả như đã lập
trình để tạo nên một hình ảnh đẹp đẻ của  một góc Da lat
mà không cần nhiều khoa trương hay màu sắc chói chang.
Thông thường, tâm trí con người, nhất là lớp người mới lớn
còn trong tuổi thanh xuân,  dễ dàng ghi nhận một hình ảnh, âm
thanh  “hay hay” nào đó, ở một thời điểm nào đó, trong một
không gian nào đó. Và hình ảnh, âm thanh ấy ngủ quên trong ký
ức rất lâu, nhiều năm,  cho đến một hôm, bỗng nó bị đánh
thức và người ta chợt cảm thấy vô cùng lưu luyến những kỹ
niệm xưa và có cái gì rất lạ trong lòng thôi thúc bạn  phải
tìm gặp lại những thứ ấy. Bạn Cảnh của tôi là một con
người như vậy.

  Sau 75, ở miền Nam mọi thứ đều thay đổi: tiệm phở Bằng đã
thay đổi địa điểm, cung cách phục vụ đã khác, thực khách bây
giờ phần đông là những con người hoàn toàn xa lạ, mạnh ai
nấy ăn cho xong rồi đi.
Khi tôi dắt bạn Cảnh đến đây, ngay từ ngoài cửa, mắt tôi đã
thấy ngay điều mà tôi muốn tránh: dưới chân bàn, giữa lối đi,
những cục giấy vệ sinh vung vãi khắp nơi, trông mà nhợn. Bên
cạnh những người đang yên lặng ngồi ăn, những người khác kẻ
thì dùng giấy lau đủa, lau miệng, kẻ thì xé giấy lau mặt
bàn còn loáng mỡ hay lau ghế ngồi bị bẩn, thậm chí có
người hỉ mũi rồi vứt xuống đất. Một cái sàn nhà đầy giấy
trắng chẳng khác một nhà vệ sinh công cộng giữa phố.

Nhưng Cảnh làm như không thấy gì, vẫn bình thản bước vào,
đạp lên đống giấy bẩn  mà đi. Hắn kéo ghế, gọi phở ngồi ăn
tỉnh queo. Hắn cũng chẳng thấy sự khó chịu của tôi. Tối hôm
đó, Cảnh mời tôi đi ăn tối ở nhà hàng CƠM NIÊU cạnh hồ Xuân
Hương. Hắn đem chuyện đi ăn phở Bằng ra khoe với vợ. Chị Hạnh
hỏi: Phở bây giờ có còn hương vị ngày xưa không?
Cảnh nói: Chắc hẳn là không bằng ngày xưa. Hồi xưa ông chủ
đích thân nấu phở;  miếng thịt bò bây giờ không mềm như miếng
thịt bò hồi đó; nước phở bây giờ không ngọt bằng nước phở
ngày xưa. Trong quán hồi đó toàn người Dalat nên ai cũng quen,
ngồi vào bàn nào cũng có người trò chuyện, ăn thấy tự
nhiên, ngon miệng.
Tôi hỏi: Vậy là chuyến này về Đa Lạt ông toại nguyện rồi chứ gì?
Cảnh cười nhẹ: Đúng vậy. Lần nầy mình chỉ muốn về Dalat dể
ăn một tô phở Bằng. Và sáng nay mình đã làm được điều đó.
Tôi ngạc nhiên không nghe thấy dù chỉ một câu than phiền rất nhẹ.
Tôi chợt nhớ chuyện một người Việt xa quê hương nhiều năm.
Trong tâm trí anh lúc nào cũng mơ ước một ngày trở về quê
nhà. Và ngày đó đã đến.Việc đầu tiên anh định làm sau khi
đặt chân xuống sân bay Tân Sơn Nhất là kêu taxi chạy ngay ra
trung tâm thành phố, vào tiệm, kêu một ly trà đá, ngã lưng
ngồi ngắm nhìn xe cộ ngoài đường. Chỉ vậy thôi.

Ngày còn học Lycee Yersin, hai đứa tôi chơi thân nhau vì nhiều
lý do: Học cùng lớp, có cùng sở thích. Không nhớ rõ hồi ấy
học lớp mấy, một hôm hai đứa nháy nhau xin ra ngoài và xuống
dưới nhà để xe. Phần đông học trò đi xe đạp hoặc đi bộ. Xe
đạp thì móc vào vách, lại không có nhiều xe gắn máy nên nhà
chơi rất rộng. Hôm ấy ngoài hai đứa tôi còn có vài đứa khác
nữa, kể cả con của lão suyệt-gê. Bọn tôi quen gọi tổng giám
thị (surveillant gereral) như thế. Cũng như hai đứa tôi, bọn nó
thường lấy cớ xin ra ngoài đi toa-lét để xuống  đây hút
thuốc. Những năm 50, Dalat ít người, thời tiết thường rất
lạnh nên đàn ông hầu như ai cũng hút thuốc.Ngoài Melia vàng
rất nặng, Bastos xanh, Bastos đỏ là hai nhãn hiệu thông dụng
của người Dalat sành điệu. Nó đậm đà không thua gì thuốc
Gaulois của Pháp. Bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu, điếu Bastos
trên môi sẽ chia sẽ bớt cái lạnh và nỗi cô đơn dù bạn lang
thang qua những góc phố ướt át, những con đường vắng tênh, hay
ngồi thu mình trong góc quán cà phê Tùng, hay trầm ngâm với
quyển sách bỏ túi trên tay.  Không những người nghèo hút
Bastos mà cả những đại gia như ông Lưu Hội ký, ông Đức Xương
Long, ông Võ quang Tiềm cũng rít Bastos. Hình ảnh ấy đã quen
mắt bọn trẻ con.  Bắt chước người lớn, chúng bắt đầu tập
hút thuốc.
Cảnh lấy điếu thuốc trong túi ra, vuốt cho thẳng rồi châm
lữa thằng đứng bên cạnh, hít một hơi rồi đưa qua cho tôi. Mới
tập tểnh với khói thuốc nên có thằng ho lộn ruột, ói ra mật
xanh mật vàng; có thằng mặt mày tái xanh, chóng mặt, hai chân
run lẫy bẫy, đứng không vững, phải ngồi bệt xuống đất. Thình
lình lão Suyệt-gê ở đâu hiện ra. Cả bọn vội vàng tìm đường
biến đi cho thật nhanh. Có đứa đi loạng choạng như người say
rượu.

Khi được tin Cảnh đã ra đi, nhiều cảm xúc lẫn lộn choáng
ngộp tim tôi. Mới hôm nào cùng nhau  đẩy xe đạp lên dốc Địa
Dư, đứng trước cổng trường chờ anh concierge  xi-cà-que tới
giờ mở cổng, hoặc cùng ngồi ở pre’au ngắm các người đẹp
học lớp chiều  từ cái xe bus ngoài sân bước ra và  diễn hành
ngang qua trước mặt, bọn con trai  như làm giám khảo một cuộc
thi hoa hậu, dành em này của tao, em kia cho mày…Rồi bây giờ ở
tuổi gần đất xa trời, mỗi ngày đếm lại bạn bè, tôi không
khỏi ngậm ngùi trước những mất mát diễn ra từng ngày, như
thể mọi người đều phải đi đến cuối con đường số phận.

Ước gì giờ nầy tôi được đặt tay lên áo quan của bạn, thắp
cho bạn một cây nhang và cầu nguyện cho bạn an vui nơi cõi
vĩnh hằng. Nhưng trong nỗi tiếc thương vô hạn, tôi muốn bạn
nghe tiếng tôi tự nhủ thầm: ET VOILA, UN DE MOINS.

saigon 04 Juillet, 2012

Comments